انواع گردن درد؛ با علائم و علت هر نوع آشنا شوید

گردن درد همیشه یک شکل ندارد. گاهی درد فقط در خود گردن احساس می‌شود و با گرفتگی و خشکی همراه است. گاهی درد از گردن به شانه و دست انتشار پیدا می‌کند و با گزگز یا بی‌حسی همراه می‌شود. در بعضی افراد نیز گردن درد بعد از تصادف، خواب نامناسب یا ساعت‌ها کار با کامپیوتر شروع می‌شود.

به همین دلیل، شناخت انواع گردن درد می‌تواند کمک کند بهتر متوجه شوید درد شما بیشتر به کدام حالت شبیه است و چه زمانی باید برای درمان آن اقدام کنید.

انواع گردن درد کدام است؟

گردن درد را می‌توان بر اساس علت و علائمی که ایجاد می‌کند، به چند نوع اصلی تقسیم کرد:

• گردن درد عضلانی
• گردن درد ناشی از استفاده طولانی از موبایل و کامپیوتر (Text Neck)
• گردن درد ناشی از آرتروز گردن
• گردن درد ناشی از دیسک گردن
• گردن درد عصبی
• گردن درد ناشی از آسیب و تصادف
• گردن درد ناشی از مشکلات مفاصل گردن
• گردن درد ناشی از بیماری‌های التهابی یا عفونی

البته ممکن است یک نفر هم‌زمان چند مورد از این مشکلات را داشته باشد. برای مثال، تغییرات دیسک و مهره‌های گردن می‌تواند هم باعث درد گردن و هم باعث تحریک عصب و ایجاد درد در دست شود.

گردن درد حاد و مزمن چه تفاوتی با هم دارد؟

پیش از بررسی انواع گردن درد بر اساس علت، دانستن تفاوت گردن درد حاد و مزمن هم می‌تواند به شما در ارزیابی وضعیت‌تان کمک کند:

• گردن درد حاد: دردی که کمتر از ۶ هفته طول می‌کشد. معمولاً منشأ آن عضلانی، مکانیکی یا ناشی از یک آسیب مشخص است و در بسیاری از موارد با مراقبت‌های ساده بهبود می‌یابد.
• گردن درد تحت‌حاد: دردی که بین ۶ تا ۱۲ هفته ادامه دارد.
• گردن درد مزمن: دردی که بیش از ۱۲ هفته (سه ماه) طول بکشد. این نوع درد بیشتر با آرتروز، دیسک گردن، مشکلات مفاصل یا الگوهای وضعیتی طولانی‌مدت مرتبط است و معمولاً نیاز به ارزیابی و برنامه درمانی دقیق‌تری دارد.

توجه به مدت‌زمان درد، در کنار نوع و محل آن، به پزشک یا فیزیوتراپیست کمک می‌کند برنامه درمانی مناسب‌تری انتخاب کند.

گردن درد عضلانی

گردن درد عضلانی یکی از شایع‌ترین انواع گردن درد است. این نوع درد معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که عضلات گردن و شانه برای مدت طولانی تحت فشار قرار بگیرند یا بیش از حد فعالیت کنند.

نشستن طولانی پشت کامپیوتر، کار با تلفن همراه، وضعیت نامناسب بدن، رانندگی طولانی، استرس و حتی خوابیدن در وضعیت نامناسب می‌توانند باعث گرفتگی و درد عضلات گردن شود.

 

علائم گردن درد عضلانی

معمولاً علائم شامل موارد زیر است:

• گرفتگی و سفتی عضلات گردن
• درد هنگام حرکت دادن سر
• احساس سنگینی در گردن و شانه
• درد در اطراف کتف
• حساسیت و درد عضلات هنگام لمس
• محدود شدن حرکت گردن

اگر درد شما بیشتر حالت گرفتگی و خشکی دارد و با نشستن طولانی یا وضعیت نامناسب بدن تشدید می‌شود، احتمال دارد منشأ آن عضلانی یا مکانیکی باشد.

در این شرایط، تمرینات مناسب می‌توانند بخش مهمی از روند بهبود باشند. برای آشنایی با حرکات مناسب، می‌توانید مقاله تمرینات ورزشی مفید برای گردن درد را بخوانید.

گردن درد ناشی از استفاده طولانی از موبایل و کامپیوتر (Text Neck)

با افزایش استفاده از گوشی موبایل و لپ‌تاپ، نوعی از گردن درد عضلانی به‌طور مجزا مورد توجه قرار گرفته که گاهی از آن با عنوان «گردن تکستی» یا Text Neck یاد می‌شود.

این حالت زمانی رخ می‌دهد که فرد ساعت‌های طولانی سر خود را رو به پایین و به سمت صفحه گوشی یا لپ‌تاپ خم نگه می‌دارد. هرچه زاویه خم شدن سر بیشتر باشد، فشار وارده به عضلات و مهره‌های گردن نیز افزایش می‌یابد.

علائم Text Neck

• درد و خشکی گردن که معمولاً در پایان روز یا بعد از استفاده طولانی از موبایل بیشتر می‌شود
• درد در قسمت پشت گردن و بین دو کتف
• سردرد خفیف تا متوسط
• افزایش قوز شانه‌ها در طول زمان

خبر خوب این است که این نوع گردن درد معمولاً با اصلاح وضعیت صفحه‌نمایش، کوتاه کردن زمان استفاده مداوم و تقویت عضلات گردن، قابل کنترل و پیشگیری است.

گردن درد ناشی از آرتروز گردن

آرتروز گردن یا اسپوندیلوز گردنی به تغییرات فرسایشی گفته می‌شود که با افزایش سن در دیسک‌ها، مفاصل و استخوان‌های ستون فقرات گردنی ایجاد می‌شوند.

این تغییرات ممکن است باعث خشکی و درد گردن شوند و در بعضی افراد، در صورت تنگ شدن مسیر عبور عصب، علائم عصبی نیز ایجاد کنند.

علائم آرتروز گردن

آرتروز گردن ممکن است با این علائم همراه باشد:

• درد و خشکی گردن
• کاهش حرکت گردن
• درد هنگام چرخاندن سر
• درد اطراف شانه و کتف
• احساس صدای تق‌تق یا ساییدگی هنگام حرکت
• گاهی درد، گزگز یا بی‌حسی در دست

نکته مهم این است که وجود آرتروز در عکس یا MRI لزوماً به این معنی نیست که تمام درد فرد از آرتروز ناشی می‌شود. تغییرات فرسایشی گردن با افزایش سن شایع هستند و باید در کنار علائم و معاینه بررسی شوند.

گردن درد ناشی از دیسک گردن

بین مهره‌های گردن، دیسک‌هایی قرار دارند که مانند ضربه‌گیر عمل می‌کنند. گاهی این دیسک‌ها دچار تغییرات فرسایشی یا بیرون‌زدگی و فتق می‌شود.

دیسک گردن ممکن است فقط باعث درد و خشکی گردن شود؛ اما اگر به ساختارهای عصبی فشار وارد کند، علائم می‌تواند به شانه و دست نیز انتشار پیدا کند.

علائم دیسک گردن

بسته به شرایط، ممکن است فرد دچار موارد زیر شود:

• درد گردن
• درد منتشرشونده به شانه
• درد تیرکشنده در دست
• گزگز یا مورمور شدن
• بی‌حسی
• ضعف دست

بنابراین هر فردی که دیسک گردن دارد الزاماً درد شدید یا علائم عصبی ندارد و وجود بیرون‌زدگی دیسک در MRI به‌تنهایی تعیین‌کننده علت درد نیست.

گردن درد عصبی؛ وقتی درد به دست می‌زند!

اگر یک ریشه عصبی در گردن تحریک یا تحت فشار قرار بگیرد، ممکن است رادیکولوپاتی گردنی ایجاد شود.

این حالت یکی از مهم‌ترین انواع گردن درد است که می‌تواند باعث شود درد از گردن به سمت شانه و دست حرکت کند.

از کجا بفهمیم گردن درد ممکن است عصبی باشد؟

علائم معمول‌تر عبارت‌ است از:

• درد تیرکشنده از گردن به دست
• گزگز و مورمور شدن
• بی‌حسی بخشی از دست یا انگشتان
• احساس سوزش یا برق‌گرفتگی
• ضعف بعضی عضلات دست

رادیکولوپاتی می‌تواند به دلیل بیرون‌زدگی دیسک یا تغییرات فرسایشی و تنگ شدن محل عبور عصب ایجاد شود.

بنابراین دیسک گردن و گردن درد عصبی یکی نیست؛ دیسک یکی از عواملی است که می‌تواند باعث تحریک عصب شود.

گردن درد بعد از تصادف یا ضربه

گاهی گردن درد پس از یک تصادف، زمین خوردن یا آسیب ورزشی ایجاد می‌شود. یکی از شناخته‌شده‌ترین آسیب‌های این ناحیه، آسیب شلاقی گردن است.

در این حالت، سر به‌ صورت ناگهانی به جلو و عقب حرکت می‌کند و ممکن است عضلات و رباط‌های گردن تحت فشار قرار بگیرد.

علائم گردن درد بعد از تصادف

ممکن است فرد دچار موارد زیر شود:

• درد گردن
• خشکی و محدودیت حرکت
• گرفتگی عضلات
• درد شانه و قسمت بالایی پشت
• سردرد

اگر گردن درد بعد از تصادف یا ضربه شدید ایجاد شده است، بهتر است قبل از شروع خودسرانه تمرین یا درمان، وضعیت گردن توسط پزشک یا فیزیوتراپیست ارزیابی شود.

مشاوره آنلاین با فیزیوتراپیست

گردن درد با منشأ مفصلی

مفاصل کوچک بین مهره‌های گردن به حرکت و ثبات گردن کمک می‌کنند. گاهی این مفاصل در اثر تغییرات فرسایشی، فشار مکرر یا آسیب دچار درد می‌شوند.

این نوع درد معمولاً در خود گردن احساس می‌شود و ممکن است هنگام بعضی حرکات، به‌خصوص چرخاندن یا خم کردن گردن، بیشتر شود.

گاهی درد مفاصل گردن به شانه یا اطراف کتف نیز انتشار پیدا می‌کند.

تشخیص دقیق اینکه درد از مفصل، عضله، دیسک یا ساختار دیگری ناشی می‌شود، فقط بر اساس محل درد امکان‌پذیر نیست و نیاز به معاینه دارد.

گردن درد ناشی از بیماری‌های التهابی یا عفونی

این نوع گردن درد نسبت به موارد عضلانی، مکانیکی و فرسایشی کمتر شایع است، اما شناخت علائم آن اهمیت زیادی دارد.

اگر گردن درد همراه با تب، احساس بیماری شدید، کاهش وزن بدون علت مشخص یا خشکی شدید گردن باشد، ممکن است نیاز به بررسی پزشکی وجود داشته باشد.

در این شرایط نباید صرفاً با تصور اینکه مشکل از گرفتگی عضلات است، درمان خودسرانه را ادامه داد.

جدول مقایسه انواع گردن درد

برای مرور سریع‌تر، در جدول زیر مهم‌ترین علائم و اقدام پیشنهادی برای هر نوع گردن درد آمده است. این جدول جایگزین تشخیص پزشکی نیست و صرفاً برای آشنایی اولیه است.

چگونه بفهمم گردن درد من از کدام نوع است؟

علائم گردن درد در انواع مختلف می‌توانند با یکدیگر همپوشانی داشته باشد. برای مثال، درد عضلانی ممکن است به شانه انتشار پیدا کند و درد ناشی از تحریک عصب نیز می‌تواند در شانه احساس شود.

به همین دلیل، تشخیص نوع گردن درد فقط با نگاه کردن به محل درد امکان‌پذیر نیست.

در ارزیابی گردن معمولاً مواردی مانند دامنه حرکتی، قدرت عضلات، وضعیت عصبی، محل انتشار درد، حرکات تشدیدکننده و سابقه آسیب بررسی می‌شوند.

در صورت نیاز ممکن است پزشک تصویربرداری مانند X-ray یا MRI را درخواست کند اما MRI نیز برای همه افرادی که گردن درد دارند ضروری نیست و انتخاب روش تصویربرداری به علائم و شرایط فرد بستگی دارد.

اگر ساکن زنجان هستید، توصیه می‌شود برای دریافت مشاوره کامل و انتخاب مسیر درمان، با فیزیوتراپیست‌ها و کاشناسان کلینیک فانتوم مشورت کنید و بهترین مسیر درمانی را انتخاب کنید.

روش‌های درمان انواع گردن درد

درمان گردن درد به نوع درد و علت ایجاد آن بستگی دارد.

برای گردن دردهای عضلانی و مکانیکی، معمولاً اصلاح وضعیت بدن، حفظ فعالیت مناسب، تمرین درمانی و فیزیوتراپی می‌تواند بسیار مثمر ثمر باشد.

در مشکلاتی مانند دیسک گردن یا دردهای عصبی نیز در بسیاری از موارد، ابتدا باید روش‌های غیر جراحی و غیر تهاجمی از جمله فیزیوتراپی را در پیش بگیرید.

در نظر بگیرید که همیشه روش‌های تهاجمی آخرین راه حل است.

فیزیوتراپی برای گردن درد

فیزیوتراپی گردن یکی از مهم ترین روش‌های غیر جراحی است که می‌تواند در بسیاری از گردن‌دردهای عضلانی، مکانیکی و برخی مشکلات مرتبط با دیسک و علائم عصبی، با توجه به شرایط فرد، مورد استفاده قرار گیرد.

در فیزیوتراپی ابتدا علت و الگوی درد بررسی می‌شود و سپس برنامه درمانی متناسب با وضعیت فرد انتخاب می‌شود. این برنامه ممکن است شامل تمرین درمانی، اصلاح وضعیت بدن، درمان دستی و روش‌های کمکی برای کنترل درد باشد.

بنابراین درمان همه انواع گردن درد یکسان نیست و برنامه فیزیوتراپی باید بر اساس نوع مشکل و علائم هر فرد تنظیم شود.

مراقبت از گردن درد؛ چطور از عود آن جلوگیری کنیم؟

بهبود گردن درد لزوما به معنای پایان ماجرا نیست؛ اگر عادت‌های روزمره اصلاح نشود و مراقبت‌های خانگی را مد نظر قرار ندهید، درد می‌تواند دوباره برگردد. کسانی که سابقه گردن درد دارند، بهتر است حتی بعد از بهبود علائم، مراقبت از گردن را به یک عادت مداوم تبدیل کنند، نه یک اقدام موقتی که فقط زمان درد به آن توجه می‌شود.

این مراقبت شامل حفظ وضعیت صحیح بدن در طول روز، ادامه‌ منظم تمرینات تقویتی و کششی حتی پس از رفع درد، توجه به کیفیت خواب و نوع بالش، مدیریت استرس و تنش عضلانی، و پرهیز از بازگشت ناگهانی به عادت‌های قبلی مثل نشستن طولانی بدون وقفه است.

لایف‌استایلی که در آن حرکت، تنوع وضعیت بدن و استراحت‌های کوتاه در طول روز جایی داشته باشد، نقش مهمی در پایدار ماندن نتیجه درمان دارد. برای آشنایی کامل‌تر با اصول مراقبت از گردن درد و روش‌های پیشگیری از عود درد، می‌توانید صفحه مراقبت از گردن درد را مطالعه کنید.

چگونه از گردن درد پیشگیری کنیم؟

بخش مهمی از پیشگیری به عادت‌های روزمره مربوط است. اگر ساعت‌های زیادی با کامپیوتر یا تلفن همراه کار می‌کنید و بی‌تحرک هستید، از ثابت ماندن طولانی‌مدت در یک وضعیت خودداری کنید و در طول روز مرتب وضعیت بدن خود را تغییر دهید.

تقویت عضلات گردن و شانه، فعالیت بدنی منظم و توجه به وضعیت بدن هنگام کار نیز می‌تواند به کاهش فشار واردشده به گردن کمک کند.

برای نکات بیشتر، می‌توانید پیشگیری از گردن درد را مطالعه کنید.

چه زمانی گردن درد جدی است؟

بیشتر گردن‌دردها ناشی از مشکلات عضلانی و اسکلتی هستند، اما بعضی علائم نیاز به بررسی سریع‌تر دارند.

اگر گردن درد همراه با موارد زیر است، بهتر است برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید:

• ضعف جدید یا رو به افزایش دست یا پا
• بی‌حسی شدید یا گسترده
• اختلال در راه رفتن یا حفظ تعادل
• اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع
• تب همراه با خشکی و درد شدید گردن
• درد شدید پس از تصادف یا ضربه
• کاهش وزن بدون علت مشخص همراه با درد
• علائم عصبی شدید یا غیرمعمول

کلام آخر

انواع گردن درد با یکدیگر تفاوت دارد. گرفتگی عضلات، استفاده طولانی از موبایل، آرتروز، مشکلات دیسک، تحریک عصب، آسیب‌های ناشی از تصادف و مشکلات مفاصل از مهم‌ترین علل گردن درد هستند.

اگر درد فقط در گردن احساس می‌شود و با گرفتگی و خشکی همراه است، ممکن است منشأ عضلانی یا مکانیکی داشته باشد. اما اگر درد از گردن به دست تیر می‌کشد و با گزگز، بی‌حسی یا ضعف همراه است، احتمال درگیری عصبی باید بررسی شود.

توجه به مدت‌زمان درد (حاد یا مزمن بودن) و همراهی آن با علائمی مانند تب، ضعف یا کاهش وزن نیز در تشخیص نوع مشکل اهمیت دارد.

مهم‌تر از همه این است که درمان را بر اساس علت واقعی گردن درد انتخاب کنید، نه صرفاً بر اساس محل درد یا نتیجه یک عکس و MRI.

پرسش‌های متداول

۱. گردن درد معمولی چند روز طول می‌کشد؟ گردن درد عضلانی خفیف معمولاً طی چند روز تا دو هفته با مراقبت‌های ساده بهبود می‌یابد. اگر درد بیش از چند هفته ادامه پیدا کند یا شدت آن افزایش یابد، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.

۲. آیا گردن درد خطرناک است؟ اکثر موارد گردن درد خطرناک نیستند و منشأ عضلانی یا مکانیکی دارند. اما اگر با علائمی مانند بی‌حسی گسترده، ضعف دست یا پا، اختلال در تعادل، تب یا کاهش وزن بدون دلیل همراه باشد، توصیه می شود به پزشک متخصص مراجعه کنید.

۳. تفاوت گردن درد عضلانی و گردن درد عصبی چیست؟ گردن درد عضلانی معمولاً محدود به خود گردن و شانه است و بیشتر حالت گرفتگی و خشکی دارد. گردن درد عصبی معمولاً به‌ صورت درد تیرکشنده، گزگز یا بی‌حسی تا داخل دست و انگشتان ادامه پیدا می‌کند.

۴. آیا برای هر گردن دردی نیاز به MRI است؟ خیر. در بسیاری از موارد، به‌خصوص گردن درد عضلانی و مکانیکی، تصویربرداری لازم نیست. فیزیوتراپیست بر اساس معاینه و علائم فرد تصمیم می‌گیرد که آیا نیاز به X-ray یا MRI وجود دارد یا خیر.

۵. آیا خوابیدن نامناسب می‌تواند باعث گردن درد شود؟ بله، خوابیدن در وضعیت نامناسب یا استفاده از بالش نامناسب یکی از علل شایع گردن درد عضلانی است و معمولاً با اصلاح وضعیت خواب بهبود می‌یابد.

۶. چه زمانی باید برای گردن درد به پزشک مراجعه کنم؟ اگر گردن درد شدید، پس از تصادف، همراه با ضعف یا بی‌حسی دست، تب، یا اختلال در راه رفتن باشد، بهتر است بدون تأخیر برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.