آرتروز گردن (همچنین اسپوندیلوز گردنی نیز نامیده میشود) یک بیماری شایع میان افراد مسن است و منجر به فرآیند تخریب و تحلیل مفاصل و دیسکهای بین مهرهای در ناحیه گردن اشاره میشود. این وضعیت معمولاً به دلیل افزایش سن، استفاده مداوم از گردن، یا آسیبهای قبلی به وجود میآید.
در این مقاله از کلینیک فیزیوتراپی فانتوم زنجان قصد داریم اطلاعات کاملی در این خصوص ارایه دهیم تا اگر دچار این بیماری هستید، با تکیه بر دانش پزشکی کافی به بهبود وضعیت بدنتان کمک کنید.
شناخت مختصری از آناتومی گردن
آناتومی گردن شامل ساختارهای مختلفی است که به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
۱. ساختارهای استخوانی:
- ستون فقرات گردنی: شامل هفت مهره به نامهای C1 تا C7 است که به ترتیب از بالا به پایین شمارهگذاری شده است، این مهرهها به سر امکان حرکت و چرخش میدهد.
- استخوانهای دیگر: استخوانهای دیگر مانند استخوان چانه و حنجره نیز در ناحیه گردن قرار دارد.
۲. ساختارهای نرم:
- عضلات: شامل عضلات سطحی و عمقی است که به حرکت سر و گردن کمک میکند. از جمله این عضلات میتوان به عضله استرنوکلیدوماستوئید (Sternocleidomastoid) و عضلات اسکلتی دیگر اشاره کرد.
- عروق خونی: شریانهای اصلی مانند شریان کاروتید و وریدهای ژوگولر در گردن وجود دارد که خون را به سر منتقل میکند.
- اعصاب: اعصاب مهمی مانند عصب واگ و اعصاب ناحیه گردن در این ناحیه قرار دارد.
- غدد لنفاوی: غدد لنفاوی گردن نقش مهمی در سیستم ایمنی بدن دارد و به مبارزه با عفونتها کمک میکند.
۳. ساختارهای دیگری که در گردن وجود دارد:
- حنجره: مسئول تولید صدا و همچنین بخشی از سیستم تنفسی است.
- مری: لولهای که غذا را از گلو به معده منتقل میکند.
- تراشه: لولهای که هوا را به ریهها منتقل میکند.
گردن به دلیل اینکه حاوی عروق خونی، اعصاب و ساختارهای حیاتی دیگر است، آسیبپذیر است و در برخی موارد میتواند دچار درد یا آسیب شود. شناخت آناتومی گردن برای تشخیص و درمان بیماریهای مرتبط با این ناحیه بسیار مهم است.
علائم آرتروز گردن چیست؟
شایعترین نشانههای بروز آرتروز در ناحیه گردنی عبارت است از:
1) احساس درد و سفتی در ناحیه گردن
از شاخصترین علایم مشترک بین افرادی که درگیر این عارضه هستند، همین احساس درد و سفتی در ناحیه مورد نظر است.
این شرایط ممکن است در وسط یا دو طرف گردن تا شانه یا بالای قفسه سینه ایجاد شود. علاوه بر آن، افرادی که این علائم را تجربه کردهاند، معتقدند که چنین علامت مهمی را گاهی به شکل درد و گاهی به شکل بیحسی یا ضعف در ناحیه بازوهای خود نیز احساس میکنند.
نکته بعدی که در مورد این علامت شایع حائز اهمیت است، نزدیکی گردن به سر است که ممکن است با سردرد تنشی شروع شود و این درد، به پشت سر و گاهی به داخل گوش یا پشت چشم شما برسد.
در چنین وضعیتی، حرکت دادن گردن دردناک است و عضلات نواحی درگیر سفت هستند، به خصوص اگر برای مدت طولانی در یک حالت نشسته یا خوابیده باشید ممکن است متوجه شوید که گردن شما به اندازه معمول و مثل همیشه نمیچرخد. به عنوان مثال، شما هنگام رانندگی برای دنده عقب گرفتن به پشت سر میچرخید و این شرایط را تجربه میکنید که دیگر گردن شما مثل قبل نمیچرخد و این خاصیت خود را به تدریج از دست میدهد.
البته باید توجه کنید که هر نوع احساس درد و تجربه مشابهی از این موارد صرفا نشانه بروز این بیماری نیست و احتمال دارد که ناشی از گرفتگی یا بیماری دیگری در این ناحیه باشد. برخی افراد با چنین علائمی درگیر سایر بیماریها مثل به نام پلی میالژیا روماتیکا (PMR) هستند که یک وضعیت التهابی عضلات است و در افراد بالای 65 سال شایعتر است.
2) بیحسی یا گزگز در گردن
زمانی که عضلات، استخوانها یا بافتهای اطراف آن فشار زیادی تحمل میکنند، عصب ممکن است تحت فشار قرار گیرد. در نتیجه، احساس بیحسی و سوزن سوزن شدن را تجربه خواهید کرد که میتواند در بازو و گاهی تا انگشتانتان احساس شود.
با این حال، اگر علائم شما شدید است، با پزشک خود صحبت کنید. گاهی تجویز داروهایی مثل گاباپنتین یا پرگابالین، عصب تحت فشار را هدف قرار میدهد و مانند مسکن عمل میکند.
3) سر و صدا در ناحیه استخوانی گردن
در چنین وضعیتی احتمال دارد هنگام حرکت سر، صدای کلیک یا رنده شدن را بشنوید. این شرایط که کریپتوس نام دارد، میتواند در اثر ترکیدن حبابهای هوا یا حرکت بافتها و استخوانها روی یکدیگر در مفصل ایجاد شود.
مفاصل دیگر نیز اغلب این کار را انجام میدهد، اما صداهای گردن شما معمولاً بلندتر به نظر میرسد به دلیل اینکه به گوش شما نزدیکتر است.
همچنین ممکن است متوجه شوید که این صداها در طول شب بیشتر شده، در حالی که این یک علامت رایج است و میتواند هشدار دهنده به نظر برسد.
4) اسپاسم عضلانی
اسپاسم عضلانی، سفت شدن ناگهانی یک عضله یا گروهی از عضلات بدن شما است. اغلب هیچ علت شناخته شدهای برای آن وجود ندارد و میتواند بسیار ناخوشایند باشد.
اسپاسم هنگامی که در گردن رخ میدهد، باعث درد و سفتی در یک طرف میشود که میتواند چرخاندن سر را دشوار کند. البته معمولاً فقط چند ساعت یا چند روز طول میکشد، و به ندرت ممکن است چند هفته ادامه یابد.
میتوانید درد را در خانه با کششهای ملایم، مسکنهای بدون نسخه، همچنین گرما یا کمپرس یخ کاهش دهید. افراد مبتلا به اسپاسم عضلانی گزارش میدهند که استفاده از گرما تتاثیر بیشتری داشته است.
سایر علائم عبارت است از:
- اختلال خواب
- احساس خستگی شدید
- کم خلقی و گاهی عصبانیت بابت دردی دارید. که در این مورد صحبت کردن از وضعیت خودتان با دوستان، خانواده یا پزشک ممکن است برایتان کمک کننده باشد.
علل بروز آرتروز گردن چیست؟
استخوانها و غضروفهای ستون فقرات مستعد ساییدگی و پارگی ناشی از افزایش سن و ابتلا به آرتریت است. برخی از شایعترین دلایل آرتریت گردن عبارت است از:
خارهای استخوانی
خار استخوانی زمانی تشکیل میشود که استخوان بیش از حد رشد میکند! در واقع بدن همه تلاش خود را میکند تا با رشد اضافی استخوان، ناپایداری ستون فقرات را برطرف کند. این ممکن است چیز خوبی به نظر برسد، اما در واقع، خارهای استخوانی به نواحی ظریفتر ستون فقرات فشار میآورد.
یکی از ساختارهایی که خار استخوانی بر روی آن فشار وارد میکند، اعصاب نخاعی است که ممکن است منجر به درد شود.
کم آبی دیسکهای ستون فقرات
بین استخوانهای ستون فقرات، بافت ژلهای ضخیم و بالشتکی وجود دارد که به عنوان دیسکهای ستون فقرات شناخته میشود. این دیسکها به جذب شوک ناشی از بلند کردن، چرخاندن و هر فعالیت دیگری که به ستون فقرات فشار وارد کند، کمک می کند و نقش ناجی را دارد.
این ماده ژله مانند اغلب با گذشت زمان و افزایش سن، خشک میشود و همین باعث می شود که مهره ها، بیش از حد روی هم ساییده شود. چنین روندی در برخی افراد از 30 سالگی آغاز میشود.
فتق دیسکها
دیسکهای ستون فقرات نیز ممکن است ترک بردارد و منجر به نشت مواد داخلی بالشتکی شود. هنگامی که این اتفاق میافتد، مواد ممکن است روی نخاع و اعصاب فشار بیاورد و فرد علایمی مانند بی حسی در بازوها و درد در ناحیه گردن را حس کند.
آسیب طناب نخاعی
روند پیری بافت ژلهای در مواردی که بیمار آسیب به گردن داشته باشد (مانند تصادف یا سقوط) تسریع میشود.
استفاده بیش از حد از عضلات گردن
برخی مشاغل به حرکات تکراری بیشتری نیاز دارد. این حرکات به مرور زمان، فشار بیشتری بر ستون فقرات وارد میکند و ممکن است منجر به مشکلات مربوط به ناحیه گردن شود.
سفتی رباط
ساییدگی و پارگی رباط ناشی از افزایش سن، ممکن است منجر به سفت شدن گردن و محدودیت حرکت شود.
نحوه تشخیص آرتروز گردن
تشخیص آرتروز گردن (سرویکال آرتروز) معمولاً از طریق ترکیبی از تاریخچه پزشکی، معاینه بالینی و آزمایشهای تصویربرداری انجام میشود.
- تاریخچه پزشکی: پزشک از شما درباره علائم، مدت زمان بروز آنها، شدت درد و هرگونه فعالیت یا آسیب قبلی که ممکن است به مشکل شما مرتبط باشد، سؤال خواهد کرد.
- معاینه بالینی: پزشک ممکن است گردن شما را معاینه کند تا به دنبال نشانههایی مانند محدودیت دامنه حرکتی، درد هنگام حرکات خاص، و نقاط حساس به لمس باشد.
- آزمایشهای تصویربرداری:
- رادیوگرافی (عکسبرداری با اشعه ایکس): این روش میتواند تغییرات استخوانی و ساییدگی مفاصل را نشان دهد.
- ام آر آی (MRI): این آزمایش میتواند بافتهای نرم مانند دیسکهای بینمهرهای، عصبها و رباطها را بررسی کند و در صورت وجود فشار بر روی اعصاب، اطلاعات بیشتری ارائه میدهد.
- سیتی اسکن (CT Scan): این آزمایش نیز میتواند جزئیات بیشتری از ساختارهای استخوانی و بافتهای نرم ارائه دهد.
- آزمایشهای خون: در برخی موارد، پزشک ممکن است آزمایشهای خون را برای رد سایر اختلالات التهابی یا خودایمنی انجام دهد.
- تستهای عملکردی: ممکن است از شما خواسته شود تا حرکات خاصی را انجام دهید تا پزشک بتواند دامنه حرکتی و توانایی شما را ارزیابی کند.
راهکارهای درمان آرتروز گردن کدام است؟
در ادامه به برخی از گزینههای مهم درمانی که هر کدام به نوبه خود میتواند موثر و مفید باشد، اشاره میکنیم:
درمان آرتروز گردن با فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یک روش درمانی مدرن است که با استفاده از تمرینات و تکنیکها، زمینه را برای بهبود عملکرد عضلات، افزایش محدودیت حرکتی و کاهش درد در ناحیه گردن فراهم میکند.
از جمله تمرینات مورد استفاده در فیزیوتراپی آرتروز گردن میتوان به تمرینات استحکام بخشی، تمرینات انعطافپذیری و تمرینات تعادل اشاره کرد. همچنین، تکنیکهای ماساژ و درمانهای حرارتی نیز میتواند بهبود علائم آرتروز گردن را تسریع کند. با استفاده منظم از فیزیوتراپی، بیماران میتوانند بهبود خود را حس کنند.
همچنین میتوانید به صورت مستقیم، با شمارهتلفنهای کلینیک تماس بگیرید.
024-33789342
09108423388
09936075481
تمرین درمانی گردن (بهبود علایم آرتروز گردن با تمرینهای ورزشی)
تمرینات ویژه، زمانی که به طور منظم و تحت دستور یک درمانگر مجاز انجام شود، میتوانند درد را تسکین دهند و عضلات ضعیف شده را تقویت کنند.
تماشای ویدیوی زیر از کانال آپارات فیزیوتراپی فانتوم نیز میتواند بسیار کمک کننده باشد.
درمان آرتروز گردن با طب سوزنی
این شکل درمان، یکی از قدیمیترین درمانهای طبیعی درد در ناحیه گردن است و از سوزنهای بسیار ظریف برای تحریک انرژی در مسیرهایی در بدن شما به نام مریدینها استفاده میکند.
هدف اصلاح عدم تعادل انرژی یا qi (تلفظ “chee”) است و مطالعات نشان میدهد که این طب سوزنی سطوح مواد شیمیایی مرتبط با التهاب را در بدن شما کاهش میدهد.
درمان آرتروز گردن با بیوفیدبک
بیوفیدبک به شما کمک میکند تا کنترل پاسخهای خودکار مانند ضربان قلب و فشار خون را یاد بگیرید. شما این کار را با حسگرهایی روی بدنتان انجام میدهید که اطلاعات را به یک مانیتور ارسال میکنند. یک درمانگر به شما میآموزد که چگونه واکنش خود را به استرس کنترل کنید.
بهبود علایم آرتروز گردن با دارو درمانی
برای رفع درد و یا التهاب، پزشک ممکن است استامینوفن، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و یا شل کنندههای عضلانی را تجویز کند.
در اقلیت بسیار کمی از موارد، به خصوص اگر درد مداوم در پشت سر یا بازو دارید، یک بیحس کننده موضعی با اثر طولانی یا تزریق استروئید ممکن است کمک کننده باشد. تزریق معمولاً در مفاصل فاست کوچک گردن شما انجام میشود. این تزریقها معمولاً در بخش اشعه ایکس انجام میشود تا متخصص بتواند سوزن را دقیقاً در جای خود قرار دهد.
بهبود علایم آرتروز گردن با یخ و گرما درمانی
این یک روش آسان و خانگی برای تسکین درد و التهاب است.
درمان آرتروز گردن با عمل جراحی
اگر یک یا چند مورد از موارد زیر وجود داشته باشد، ممکن است کاندید عمل جراحی باشید:
- آرتروز گردن شما به روشهای درمانی غیر جراحی به خوبی پاسخ نمیدهد.
- شما عصب نخاعی گیر کرده دارید.
- نخاع شما در حال فشرده شدن است.
- شما از علائم عصبی پیشرونده رنج میبرید.
نوع طرح جراحی تعیین شده برای هر بیمار به سن، سلامتی و علائم بستگی دارد. برخی از بیماران به دلیل سن یا وضعیت سلامتی کاندیدای مناسبی برای جراحی نیستند. در طول مشاوره عمیق شما، پزشک تعیین میکند که چه نوع درمان آرتریت برای شما بهترین است.
پیشگیری از آرتروز گردن
پیشگیری از آرتروز گردن نیازمند رعایت چند نکته مهم در سبک زندگی و عادات روزمره است:
تعویض بالش
با توجه به اینکه هر شب حدود 8 ساعت میخوابید، قرار گرفتن در وضعیت نامناسب میتواند احساس درد و سفتی در گردن را پس از بیدار شدن افزایش دهد.
تحقیقات نشان میدهد که خوابیدن روی شکم میتواند منجر به درد گردن شود، در حالی که خوابیدن به پهلو یا پشت و تعویض بالش ممکن است تسکین زیادی برای گردن شما ایجاد کند. به دنبال بالشهایی باشید که از گردن پشتیبانی میکند. همچنین میتوانید بالشهای کوچکی را زیر هر بازو قرار دهید (در حالی که به پشت دراز میکشید) تا بازوها را بالا بیاورید و فشار روی شانهها و گردن را کاهش دهید.
کنترل مدت زمان استفاده از تلفن همراه
احتمالا شما هم بیشتر روز خود را در حالت خمیده روی صفحه کلید یا خیره شدن به صفحه گوشی میگذرانید. این میتواند عواقب جدی برای سلامت گردن شما داشته باشد، تا جایی که در حال حاضر اصطلاحی برای فشار، درد و سایر مسائل در گردن مرتبط با استفاده از صفحه نمایش وجود دارد با عنوان گردن فناوری.
اگر دائماً به صفحه رایانه یا تلفن هوشمند از پایین نگاه میکنید، سبک زندگی خود را تغییر دهید. برخیزید، راه بروید و به ازای هر ساعت، چند دقیقه را به حرکات کششی اختصاص دهید.
کاهش قرار گرفتن در معرض محیطهای با لرزش بالا
برخی از محیطهای کاری میتواند از بین رفتن بافتهای بالشتک بین مهرهها را تسریع بخشد. اگر زیاد با ماشینآلات سنگین یا سایر تجهیزاتی که ارتعاش دارد کار میکنید، ممکن است از طریق سایش و پارگی ساده، پیشرفت آرتریت در گردن را تسریع کنید.
کلام آخر
آرتروز گردن یک بیماری مزمن است که میتواند زندگی روزمره افراد را تحت تأثیر قرار دهد. درک علائم و عوامل خطر این بیماری به تشخیص زودهنگام و درمان مؤثر آن کمک میکند. روشهای درمانی شامل ورزشهای تقویتی، فیزیوتراپی، داروهای ضد التهاب و در برخی موارد جراحی میباشد. همچنین، تغییرات در سبک زندگی مانند حفظ وضعیت مناسب بدن و انجام تمرینات منظم میتواند به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند. در نهایت، آگاهی و آموزش در مورد این بیماری میتواند به افراد کمک کند تا با آن بهتر کنار بیایند و از عوارض احتمالی آن جلوگیری کنند.
