تاندونیت دست چیست؟ علائم، علت‌ها و بهترین روش‌های درمان
درد دست همیشه به دلیل مشکلات مفصل یا استخوان نیست. گاهی تاندون‌ها، یعنی بافت‌هایی که عضلات را به استخوان‌ها وصل می‌کند، دچار تحریک و آسیب می‌شود و هنگام حرکت دادن انگشتان، گرفتن وسایل یا چرخاندن مچ درد ایجاد می‌کند. به این مشکل معمولا تاندونیت دست گفته می‌شود.
تاندونیت ممکن است در انگشتان، انگشت شست، مچ دست، کف دست یا ساعد احساس شود. بعضی افراد هنگام کار با گوشی و رایانه درد بیشتری دارند و برخی دیگر هنگام انجام کارهای خانه، بلند کردن وسایل یا گرفتن محکم اشیا متوجه علائم می‌شوند.
تاندونیت دست چیست؟
تاندون‌ها بافت‌های محکمی هستند که نیروی ایجادشده توسط عضلات را به استخوان منتقل می‌کنند و باعث حرکت مفاصل می‌شوند. برای مثال، هنگامی که انگشت خود را خم می‌کنید یا مچ دستتان را حرکت می‌دهید، تاندون‌های مربوط به این حرکات فعال می‌شوند.
وقتی یک تاندون در اثر فشار زیاد، حرکات تکراری یا عوامل دیگر تحریک شود، ممکن است درد، حساسیت به لمس و محدودیت حرکت ایجاد کند. به این وضعیت تاندونیت می‌گویند. البته دردهای طولانی‌مدت تاندون همیشه ناشی از التهاب واقعی نیستند و گاهی تغییرات ساختاری تاندون نیز در بروز علائم نقش دارند.
تاندونیت دست ممکن است یک یا چند تاندون را درگیر کند. به همین دلیل، محل درد و حرکتی که باعث تشدید آن می‌شود، در تشخیص نوع مشکل اهمیت دارد.
علائم تاندونیت دست چیست؟
نشانه‌های رایج عبارت است از:
- درد هنگام حرکت: درد معمولا هنگام خم و صاف کردن انگشتان، حرکت دادن مچ یا گرفتن وسایل بیشتر می‌شود.
- حساسیت به لمس: ممکن است با فشار دادن ناحیه‌ای از دست یا مچ، درد احساس کنید.
- تورم خفیف: اطراف تاندون درگیر گاهی متورم می‌شود.
- خشکی دست: به‌خصوص پس از مدتی استراحت یا هنگام شروع فعالیت، حرکت دادن دست ممکن است دشوار باشد.
- ضعف در گرفتن اشیا: فرد به دلیل درد نمی‌تواند مانند قبل وسایل را محکم بگیرد یا نگه دارد.
- احساس ساییدگی یا صدا هنگام حرکت: در بعضی مشکلات تاندونی، حرکت دادن انگشت یا مچ با صدای خفیف یا احساس گیر کردن همراه است.
وجود این علائم به تنهایی برای تشخیص تاندونیت کافی نیست. مشکلات مفصلی، فشردگی عصب و برخی آسیب‌های دیگر نیز میتواند علائم مشابهی ایجاد کنند.
اگر دست به طور ناگهانی قرمز، داغ و متورم شده است، به خصوص اگر تب دارید، باید سریع ارزیابی پزشکی شوید. همچنین ناتوانی ناگهانی در حرکت دادن انگشت پس از بریدگی یا ضربه را نباید به تاندونیت نسبت داد.
علت تاندونیت دست چیست؟
تاندونیت دست معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که فشار وارد شده به تاندون از میزان تحمل و فرصت بازیابی آن بیشتر باشد. این وضعیت ممکن است به تدریج و در اثر تکرار یک حرکت ایجاد شود یا پس از افزایش ناگهانی فعالیت بروز کند.
مهم‌ترین عوامل زمینه‌ساز عبارت است از:
۱. انجام حرکات تکراری
تکرار مداوم حرکات انگشتان و مچ دست میتواند به تحریک تاندون‌ها منجر شود. تایپ کردن طولانی، استفاده مداوم از گوشی، کار با ابزار، خیاطی، آشپزی و انجام بعضی فعالیت‌های ورزشی از نمونه‌های آن هستند.
این فعالیت‌ها لزوما باعث تاندونیت نمی‌شود؛ اما اگر با فشار زیاد، وضعیت نامناسب دست یا استراحت ناکافی همراه باشد، احتمال بروز علائم بیشتر می‌شود.
۲. وارد شدن فشار بیش از حد به دست
گرفتن محکم وسایل، بلند کردن اجسام سنگین، پیچاندن مکرر مچ یا انجام فعالیتی که دست به آن عادت ندارد، میتواند فشار زیادی به تاندون‌ها وارد کند. افزایش ناگهانی حجم تمرین ورزشی یا کار دستی نیز ممکن است زمینه‌ساز درد شود.
۳. وضعیت نامناسب دست هنگام کار
هنگام کار با رایانه یا انجام کارهای ظریف، اگر مچ برای مدت طولانی در وضعیت نامناسب بماند یا انگشتان دائماً تحت فشار باشند، احتمال تحریک تاندون‌ها افزایش پیدا می‌کند. اصلاح وضعیت دست و تقسیم فعالیت به بازه‌های کوتاه‌تر میتواند به کاهش فشار کمک کند.
۴. بیماری‌های زمینه‌ای
برخی بیماری‌ها، از جمله دیابت و بیماری‌های التهابی مانند آرتریت روماتوئید، می‌توانند با افزایش احتمال بعضی مشکلات تاندونی همراه باشند. در این شرایط، درمان فقط به کاهش فعالیت محدود نمی‌شود و کنترل بیماری زمینه‌ای نیز اهمیت دارد.
تاندونیت دست راست و چپ چه تفاوتی دارد؟
از نظر اصول درمان، تاندونیت دست راست و چپ تفاوت اساسی ندارد. مهم‌تر از سمت دست، این است که کدام تاندون درگیر شده و چه عاملی باعث ایجاد درد شده است.
با این حال، اگر از دست راست بیشتر استفاده می‌کنید، کارهای روزمره ممکن است فشار بیشتری به آن وارد کنند. برای مثال، استفاده مداوم از ماوس، نوشتن، کار با ابزار یا انجام فعالیت‌های تکراری میتواند در یک دست علائم بیشتری ایجاد کند.
از طرف دیگر، درد دست چپ نیز ممکن است در اثر فعالیت‌های مشابه یا بیماری‌های دیگری ایجاد شود. بنابراین، صرفا از روی راست یا چپ بودن درد نمی‌توان علت آن را مشخص کرد.
اگر درد در هر دو دست وجود دارد، مرتب عود می‌کند یا با گزگز، بی‌حسی و ضعف قابل توجه همراه است، بهتر است علت دقیق آن بررسی شود.
آیا درد دست حتما نشانه تاندونیت است؟
درد دست لزوما نشانه تاندونیت نیست. درد دست علت‌های مختلفی دارد و برای تشخیص باید به محل درد، زمان شروع و علائم همراه آن توجه کرد.
برای مثال، درد دست ممکن است به دلایل زیر ایجاد شود:
-
تاندونیت: درد معمولاً با حرکت دادن انگشتان یا مچ و انجام فعالیت‌های تکراری بیشتر می‌شود.
-
فشار روی عصب: ممکن است با گزگز، بی‌حسی یا احساس سوزن‌سوزن شدن انگشتان همراه باشد.
-
مشکلات مفصلی: درد و خشکی مفاصل، به‌خصوص هنگام شروع حرکت، ممکن است دیده شود.
-
کشیدگی عضله یا آسیب رباط: معمولاً پس از فعالیت سنگین، پیچ‌خوردگی یا ضربه ایجاد می‌شود.
-
پارگی تاندون: اگر پس از بریدگی یا ضربه ناگهان نتوانید انگشتی را خم یا صاف کنید، احتمال آسیب جدی مطرح است.
-
مشکلات گردن: گاهی درد از گردن به بازو و دست انتشار پیدا می‌کند و ممکن است با گزگز یا بی‌حسی همراه باشد.
اگر درد خفیف است اما ادامه پیدا می‌کند یا مرتب برمی‌گردد، بهتر است علت آن بررسی شود؛ چون درمان تاندونیت با درمان مشکلات عصبی یا مفصلی یکسان نیست.
بیشتر بخوانید: علت درد ساعد دست چیست؟
اگر ساکن زنجان هستید؛ در رابطه با علائم تاندونیت می‌توانید با فیزیوتراپیست کلینیک فانتوم مشاوره آنلاین و حضوری داشته باشید.
تاندونیت انگشتان دست
تاندون‌های انگشتان دست مسئول خم و صاف کردن آن‌ها هستند. وقتی این تاندون‌ها یا غلاف اطرافشان تحریک شود، ممکن است هنگام تایپ کردن، نوشتن، مشت کردن دست یا گرفتن وسایل احساس درد کنید. این حس معمولا با استفاده از انگشت درگیر بیشتر می‌شود و ممکن است با حساسیت به لمس یا تورم خفیف همراه باشد.
علائم به محل درگیری بستگی دارد. بعضی افراد در امتداد انگشت درد دارند و بعضی دیگر هنگام خم و صاف کردن آن با خشکی یا احساس کشیدگی روبه‌رو می‌شوند.
اگر انگشت هنگام حرکت گیر می‌کند، صدای کلیک می‌دهد یا بعد از خم شدن به سختی صاف می‌شود، احتمال انگشت ماشه‌ای مطرح است؛ مشکلی که در آن حرکت تاندون خم‌کننده در غلاف خود به راحتی انجام نمی‌شود و نیاز به بررسی جداگانه دارد.
تاندونیت انگشت شست
تاندونیت انگشت شست میتواند هنگام گرفتن اشیا، باز کردن درِ شیشه، چرخاندن کلید، بلند کردن لیوان یا نگه داشتن گوشی خودش را نشان دهد. ممکن است هنگام حرکت دادن شست به سمت بیرون یا خم و صاف کردن آن درد داشته باشید و در بعضی موارد، قاعده شست یا سمت شستِ مچ دست نیز حساس و متورم شود.
یکی از مشکلات شایع این ناحیه، تنوسینوویت دکورون(سندرم دکورون) است که تاندون‌ها و غلاف آن‌ها را در سمت شست مچ دست درگیر می‌کند. در این حالت، گرفتن محکم وسایل، حرکت دادن شست و چرخاندن مچ ممکن است درد را تشدید کند. گاهی درد هنگام بلند کردن کودک یا حمل کیسه خرید نیز بیشتر می‌شود.
درمان به شدت علائم بستگی دارد و ممکن است شامل کاهش فعالیت‌های دردناک، آتل مخصوص شست و مچ، دارو و در موارد منتخب تزریق کورتیکواستروئید باشد. تمرین‌های توان‌بخشی نیز باید متناسب با وضعیت تاندون انتخاب شود. البته درد قاعده شست همیشه ناشی از تاندونیت نیست و مشکلات مفصل شست نیز میتواند علائم مشابهی ایجاد کند.
تاندونیت مچ دست
در اطراف مچ دست، تاندون‌های متعددی وجود دارد که حرکت مچ و انگشتان را کنترل می‌کند. تحریک این تاندون‌ها ممکن است باعث درد در سمت شست، پشت مچ یا بخش‌های دیگر مچ شود. محل درد تا حدی به تاندون درگیر بستگی دارد.
از نشانه‌های احتمالی می‌توان به درد هنگام خم و صاف کردن مچ، چرخاندن دست، بلند کردن وسایل یا گرفتن محکم اشیا اشاره کرد. ممکن است با فشار دادن ناحیه دردناک، حساسیت موضعی احساس کنید یا در اطراف مچ تورم خفیفی ببینید. در برخی موارد، درد پس از انجام کارهای تکراری بیشتر می‌شود و با استراحت نسبی کاهش پیدا می‌کند.
با این حال، درد مچ همیشه به دلیل تاندونیت نیست. مشکلات مفصلی، آسیب رباط‌ها و فشار روی عصب نیز میتواند درد ایجاد کند؛ به خصوص اگر علائم با بی‌حسی، گزگز یا ضعف همراه باشد. به همین دلیل، تشخیص علت درد پیش از انتخاب درمان اهمیت دارد.
تاندونیت کف دست
درد تاندونی کف دست اغلب در نزدیکی پایه انگشتان احساس می‌شود؛ جایی که تاندون‌های خم‌کننده انگشتان از میان بافت‌های کف دست عبور می‌کنند. ممکن است هنگام مشت کردن، گرفتن دسته کیف، نگه داشتن وسایل یا خم کردن انگشتان درد داشته باشید. گاهی با لمس ناحیه دردناک، حساسیت مشخصی در کف دست احساس می‌شود.
اگر درد در پایه یکی از انگشتان متمرکز است و هنگام خم و صاف کردن آن، گیر کردن یا صدای کلیک وجود دارد، ممکن است فرد دچار انگشت ماشه‌ای شده باشد. در این عارضه، حرکت تاندون در غلاف خود با مشکل مواجه می‌شود و انگشت گاهی در حالت خم‌شده گیر می‌کند یا برای صاف شدن به کمک دست دیگر نیاز دارد.
درد کف دست میتواند علت‌های دیگری هم داشته باشد؛ از جمله مشکلات مفصلی یا فشردگی عصب. بنابراین، محل درد و وجود علائمی مانند بی‌حسی، گزگز و گیر کردن انگشت به تشخیص کمک می‌کنند، اما به‌تنهایی برای تعیین علت کافی نیستند.
تاندونیت ساعد دست
بسیاری از عضلاتی که حرکت مچ و انگشتان را کنترل می‌کنند، در ساعد قرار دارند و تاندون‌های آن‌ها به سمت مچ و دست امتداد پیدا می‌کنند. به همین دلیل، تحریک این مجموعه میتواند به شکل درد در ساعد ظاهر شود؛ حتی اگر فرد درد واضحی در خود انگشتان نداشته باشد.
درد ممکن است هنگام مشت کردن، گرفتن محکم وسایل، چرخاندن ساعد یا خم و صاف کردن مچ بیشتر شود. برای مثال، ممکن است هنگام بلند کردن یک قابلمه، استفاده از ابزار یا انجام کارهای تکراری با دست، درد افزایش پیدا کند. گاهی با استراحت نسبی درد کمتر می‌شود، اما با از سر گرفتن همان فعالیت دوباره برمی‌گردد.
با این حال، درد ساعد همیشه ناشی از تاندونیت نیست و کشیدگی عضلات، مشکلات اطراف آرنج یا درگیری عصب نیز می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند. اگر درد با گزگز، بی‌حسی، ضعف قابل‌توجه یا انتشار درد از گردن به دست همراه است، بررسی دقیق‌تر اهمیت دارد.
تفاوت تاندونیت دست با پارگی تاندون چیست؟
در تاندونیت، تاندون معمولاً دچار تحریک و درد می‌شود و علائم اغلب هنگام فعالیت یا حرکت تشدید می‌شوند. در پارگی تاندون، بخشی از رشته‌های تاندون یا تمام آن‌ها گسیخته می‌شوند و ممکن است عملکرد حرکتی انگشت یا شست به‌طور ناگهانی مختل شود.
تاندونیت لزوماً به معنای پارگی نیست و درد دست به تنهایی نمی‌تواند وجود پارگی را مشخص کند. اگر پس از بریدگی یا ضربه، ناگهان نتوانستید انگشت خود را به‌درستی خم یا صاف کنید، باید ارزیابی پزشکی شوید؛ زیرا چنین وضعیتی را نباید با درمان خانگی تاندونیت مدیریت کرد.
علائم پارگی تاندون دست
- ناتوانی در خم یا صاف کردن انگشت: ممکن است پس از آسیب نتوانید یک انگشت یا شست را به‌طور طبیعی حرکت دهید؛ برای مثال، انگشت صاف می‌ماند یا خم شده و به‌راحتی صاف نمی‌شود.
- درد ناگهانی و موضعی: درد ممکن است بلافاصله پس از بریدگی، ضربه یا کشیدگی شدید شروع شود و با تلاش برای حرکت دادن انگشت بیشتر شود.
- تورم و کبودی: اطراف محل آسیب ممکن است متورم یا کبود شود؛ البته نبود تورم یا کبودی، پارگی تاندون را رد نمی‌کند.
- کاهش قدرت دست: ممکن است نتوانید اشیا را مانند قبل بگیرید، نگه دارید یا با انگشت آسیب‌دیده به آن‌ها نیرو وارد کنید.
- تغییر در حرکت انگشت: گاهی فرد میتواند انگشت را تا حدی حرکت دهد، اما دامنه حرکت یا قدرت آن نسبت به قبل کاهش پیدا می‌کند. این حالت میتواند در پارگی جزئی نیز دیده شود.
تشخیص قطعی فقط از روی علائم امکان‌پذیر نیست و به معاینه پزشکی نیاز دارد. اگر پس از بریدگی یا ضربه ناگهانی نتوانستید انگشت خود را خم یا صاف کنید، همان روز برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید. زخم را دست‌کاری نکنید و برای امتحان کردن عملکرد تاندون، انگشت را به زور حرکت ندهید.
تاندونیت دست چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص تاندونیت معمولاً با بررسی شرح حال و معاینه انجام می‌شود. پزشک درباره محل درد، زمان شروع علائم، فعالیت‌های روزانه و حرکاتی که درد را بیشتر می‌کنند سؤال می‌کند و حرکت دست، حساسیت موضعی و عملکرد تاندون‌ها را بررسی می‌کند.
در بسیاری از موارد، معاینه برای تشخیص اولیه کافی است؛ اما اگر علت درد مشخص نباشد یا احتمال مشکل دیگری مطرح شود، ممکن است تصویربرداری درخواست شود.
- سونوگرافی: میتواند به بررسی تاندون‌ها و بافت‌های اطراف آن‌ها کمک کند.
- ام‌آر‌آی (MRI): در موارد منتخب برای بررسی دقیق‌تر بافت‌های نرم استفاده می‌شود.
- رادیوگرافی یا عکس ساده: خود تاندون را به‌خوبی نشان نمی‌دهد، اما ممکن است برای بررسی مشکلات استخوانی یا علل دیگر درد درخواست شود.
همه افراد مبتلا به درد دست به تصویربرداری نیاز ندارند. انتخاب آزمایش به علائم و یافته‌های معاینه بستگی دارد.
روش‌های درمان تاندونیت دست
درمان تاندونیت دست با هدف کاهش درد، کم کردن فشار وارد شده به تاندون و بازگرداندن تدریجی حرکت و قدرت انجام می‌شود.
برای همه افراد یک روش ثابت وجود ندارد؛ ممکن است مراقبت خانگی برای یک فرد کافی باشد، اما فرد دیگری به دارو، آتل یا فیزیوتراپی نیاز داشته باشد.
۱. کاهش فعالیت‌های دردناک
اولین قدم، شناسایی حرکاتی است که درد را تشدید می‌کند. اگر استفاده طولانی از گوشی، گرفتن محکم وسایل یا خم کردن مکرر مچ باعث افزایش درد می‌شود، باید موقتا شدت یا مدت این فعالیت‌ها را کاهش دهید.
این موضوع به معنای بی‌حرکت نگه داشتن کامل دست برای مدت طولانی نیست. بی‌حرکتی غیرضروری میتواند باعث خشکی مفاصل شود. بهتر است تا حد امکان فعالیت‌های بدون درد یا کم‌فشار را ادامه دهید و بازگشت به کارهای سنگین را به‌تدریج انجام دهید.
۲. استفاده از کمپرس سرد
کمپرس سرد میتواند به کاهش درد و تورم کمک کند. یک کیسه یخ یا کمپرس سرد را داخل حوله نازک بپیچید و حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی ناحیه دردناک قرار دهید.
یخ را مستقیما روی پوست نگذارید و اگر در آن ناحیه کاهش حس یا مشکل گردش خون دارید، پیش از استفاده از سرما با پزشک مشورت کنید. اگر سرما باعث بی‌حسی، تغییر رنگ پوست یا افزایش ناراحتی شد، آن را بردارید.
۳. استفاده از آتل یا مچ‌بند
در بعضی انواع تاندونیت، محدود کردن حرکت خاصی که باعث تحریک تاندون می‌شود، به کاهش علائم کمک می‌کند. برای مثال، در تنوسینوویت دِ کوِروَن ممکن است آتلی توصیه شود که هم شست و هم مچ را در وضعیت مناسب نگه دارد.
اما هر درد مچ یا انگشت به آتل نیاز ندارد. انتخاب نوع آتل و مدت استفاده باید با توجه به محل درگیری انجام شود. آتل نامناسب یا استفاده طولانی و خودسرانه از آن ممکن است باعث خشکی و محدودیت حرکت شود. در این خصوص با فیزیوتراپیست مشورت کنید.
مشاوره آنـلاین با فیزیوتراپیست
۴. داروهای ضد درد و ضد التهاب
در صورت نیاز، پزشک یا داروساز ممکن است داروی مسکن یا داروی ضدالتهاب موضعی یا خوراکی پیشنهاد کند. این داروها می‌توانند به کنترل درد کمک کنند، اما به‌تنهایی علت اصلی مشکل را برطرف نمی‌کنند.
داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن برای همه افراد مناسب نیستند. کسانی که سابقه زخم معده، بیماری کلیوی یا قلبی دارند، داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند یا باردار هستند، باید پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
از مصرف هم‌زمان چند داروی ضدالتهاب یا افزایش خودسرانه دوز دارو خودداری کنید.
۵. تزریق کورتیکواستروئید در موارد منتخب
در برخی مشکلات مشخص تاندونی، مانند تنوسینوویت دِ کوِروَن، پزشک ممکن است تزریق کورتیکواستروئید را پیشنهاد کند. این تزریق در بعضی افراد میتواند درد را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد، اما برای تمام انواع تاندونیت مناسب نیست.
تزریق باید پس از تشخیص دقیق و با در نظر گرفتن مزایا و خطرات انجام شود. تکرار نامناسب تزریق در اطراف تاندون ممکن است استحکام آن را کاهش دهد؛ بنابراین این روش نباید به‌صورت خودسرانه یا بدون ارزیابی تخصصی انجام شود.
6-فیزیوتراپی و کاردرمانی
در مواردی که درد ماندگار است، حرکت دست محدود شده یا فرد برای بازگشت به فعالیت‌های روزمره مشکل دارد، فیزیوتراپی میتواند بهترین درمان باشد. هدف فقط کاهش درد نیست؛ بلکه باید علت تحریک تاندون نیز شناسایی شود و توانایی دست به تدریج بازگردد.
برنامه درمانی با توجه به محل درگیری، شدت علائم و مرحله بهبودی تنظیم می‌شود.
فیزیوتراپی چطور به درمان تاندونیت دست چگونه کمک می‌کند؟
- اصلاح فعالیت‌ها و آموزش حرکات صحیح
فیزیوتراپیست بررسی می‌کند که چه حرکات یا عادت‌هایی فشار زیادی به دست وارد می‌کند. برای مثال، ممکن است نحوه گرفتن ابزار، وضعیت مچ هنگام تایپ یا شیوه انجام کارهای تکراری نیاز به اصلاح داشته باشد. تقسیم فعالیت‌ها به بازه‌های کوتاه‌تر، استراحت‌های منظم و پرهیز از گرفتن بیش از حد محکم وسایل میتواند به کاهش فشار روی تاندون کمک کند. - تمرین‌های حرکتی کنترل شده
اگر حرکت دست محدود شده باشد، فیزیوتراپیست ممکن است تمرین‌هایی را برای حفظ یا بازیابی دامنه حرکتی انگشتان، شست و مچ تجویز کند. این تمرین‌ها باید متناسب با وضعیت تاندون باشند و درد را به طور قابل‌توجهی افزایش ندهند. برای مثال، بعضی افراد به تمرین‌های ملایم خم و صاف کردن انگشتان نیاز دارند؛ اما اگر تاندون به شدت تحریک شده باشد یا تشخیص دیگری مطرح باشد، نوع و زمان شروع تمرین‌ها متفاوت خواهد بود. منوال‌تراپی و ماساژتراپی حرفه‌ای جزو این تمرین‌ها به شمار می‌رود. - تمرین‌های تقویتی با دستگاه
پس از کنترل نسبی درد و با توجه به وضعیت تاندون، تمرین‌های تقویتی با دستگاه میتواند به بازیابی ظرفیت عضلات و تاندون‌ها کمک کنند. شدت تمرین باید به تدریج افزایش پیدا کند؛ زیرا شروع زودهنگام تمرین‌های سنگین ممکن است علائم را تشدید کند. هدف این است که دست بتواند دوباره فعالیت‌های روزمره را تحمل کند، نه اینکه فقط درد برای مدت کوتاهی کاهش پیدا کند. برای این منظور، بسته به شرایط مراجعه کننده از«لیزر»،«تکار»،«مگنت های‌تسلا» و «بیوفیدبک» استفاده می‌شود.
هیچ دستگاه یا روش فیزیکی به تنهایی برای تمام انواع تاندونیت، درمان قطعی محسوب نمی‌شود. نتیجه درمان بیشتر به تشخیص درست، انتخاب روش مناسب و مدیریت فشار واردشده به تاندون وابسته است.
درمان خانگی تاندونیت دست
اگر علائم خفیف است و نشانه‌ای از آسیب جدی وجود ندارد، می‌توانید برای کنترل اولیه درد چند اقدام ساده را انجام دهید.
- فعالیت دردناک را کمتر کنید: برای چند روز از حرکاتی که درد را تشدید می‌کنند، مانند گرفتن محکم اشیا یا چرخاندن مکرر مچ، فاصله بگیرید.
- از کمپرس سرد استفاده کنید: کمپرس را در حوله بپیچید و هر بار حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی ناحیه دردناک بگذارید.
- دست را در وضعیت راحت قرار دهید: هنگام استراحت، از قرار دادن مچ در وضعیت خم‌شده یا تحت فشار برای مدت طولانی خودداری کنید.
- فعالیت را به چند بخش تقسیم کنید: به جای انجام طولانی‌مدت یک کار تکراری، میان فعالیت‌ها استراحت کوتاه داشته باشید.
- حرکت ملایم را حفظ کنید: اگر آسیب ناگهانی یا محدودیت خاصی وجود ندارد، حرکت‌های آرام و قابل‌تحمل می‌توانند به جلوگیری از خشکی کمک کنند. حرکتی که درد را واضحاً تشدید می‌کند، نباید به‌زور ادامه داده شود.
- از ماساژ شدید پرهیز کنید: فشار دادن عمیق یا ماساژ دردناک روی تاندون تحریک‌شده لزوماً به بهبودی کمک نمی‌کند و ممکن است ناراحتی را بیشتر کند.
اگر درد رو به افزایش است، دست به طور محسوسی متورم شده یا انجام کارهای روزمره دشوار شده است، به مراقبت خانگی اکتفا نکنید.
درمان قطعی تاندونیت دست چیست؟
برای تاندونیت دست یک درمان قطعی و یکسان برای همه وجود ندارد. روش مؤثر به این بستگی دارد که کدام تاندون درگیر است، چه عاملی باعث تحریک آن شده و علائم از چه زمانی شروع شده‌اند.
در موارد خفیف، اصلاح فعالیت‌ها و مراقبت خانگی ممکن است کافی باشد. در موارد ماندگارتر، ترکیبی از آتل مناسب، دارو در صورت نیاز و برنامه فیزیوتراپی میتواند به کاهش درد و بازیابی عملکرد کمک کند. برای برخی مشکلات خاص نیز ممکن است تزریق یا در موارد محدود درمان‌های دیگری مطرح شود.
نکته مهم این است که فقط به دنبال کم کردن موقت درد نباشید. اگر پس از بهتر شدن علائم، همان فشارهای قبلی را بدون تغییر ادامه دهید، احتمال برگشت درد وجود دارد. مدیریت بار فعالیت و بازگشت تدریجی به کار بخش مهمی از درمان است.
تاندونیت دست چقدر طول می‌کشد تا خوب شود؟
مدت بهبودی به نوع تاندون درگیر، شدت مشکل، مدت‌زمان وجود علائم و میزان فشار واردشده به دست بستگی دارد. موارد خفیف ممکن است طی حدود دو تا سه هفته بهتر شود؛ اما مشکلات ماندگار یا مواردی که با فعالیت‌های تکراری ادامه پیدا می‌کنند، ممکن است چند هفته تا چند ماه زمان نیاز داشته باشد.
کاهش درد لزوما به این معنی نیست که دست بلافاصله آماده تحمل فعالیت سنگین است. بهتر است شدت کار و تمرین را به‌تدریج افزایش دهید و به واکنش دست توجه کنید.
اگر با مراقبت اولیه طی یک تا دو هفته بهبودی محسوسی مشاهده نمی‌کنید، درد مرتب برمی‌گردد یا حرکت دست محدود شده است، برای بررسی علت و انتخاب درمان مناسب مراجعه کنید. در صورت درد شدید و ناگهانی، علائم عفونت یا اختلال ناگهانی حرکت، نباید برای مراجعه منتظر بمانید.
چه زمانی برای تاندونیت دست باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر درد دست خفیف است، می‌توانید ابتدا فشار فعالیت‌ها را کاهش دهید و از مراقبت‌های ساده استفاده کنید. اما در شرایط زیر ارزیابی پزشکی اهمیت دارد:
- درد شدید است یا به‌تدریج بدتر می‌شود.
- تورم قابل توجه یا قرمزی و گرمی غیر عادی وجود دارد.
- حرکت دادن انگشت یا مچ به وضوح محدود شده است.
- انگشت هنگام خم و صاف شدن مرتب گیر می‌کند.
- درد با گزگز، بی‌حسی یا ضعف قابل توجه همراه است.
- علائم پس از چند هفته بهتر نشده‌اند یا مرتب عود می‌کنند.
- درد پس از بریدگی یا ضربه ناگهانی ایجاد شده و حرکت انگشت مختل شده است.
جمع‌بندی
تاندونیت دست میتواند باعث درد و محدودیت حرکت در انگشتان، شست، مچ دست، کف دست یا ساعد شود. حرکات تکراری، فشار بیش از حد و فرصت ناکافی برای استراحت از عوامل احتمالی ایجاد این مشکل هستند.
کاهش فعالیت‌های دردناک، کمپرس سرد، استفاده درست از آتل در موارد لازم و فیزیوتراپی متناسب با شرایط فرد میتواند به بهبود علائم کمک کنند. اگر درد ادامه پیدا کند یا عملکرد دست مختل شود، تشخیص دقیق اهمیت دارد؛ زیرا همه دردهای دست ناشی از تاندونیت نیستند.
سوالات متداول
1-تاندونیت دست چیست؟
گاهی تاندون‌های دست(بافت‌هایی که عضلات را به استخوان‌ها وصل می‌کند) دچار تحریک و آسیب می‌شود و هنگام حرکت دادن انگشتان، گرفتن وسایل یا چرخاندن مچ درد ایجاد می‌کند. به این مشکل معمولا تاندونیت دست گفته می‌شود.
2-آیا تاندونیت دست خود به خود خوب می‌شود؟
موارد خفیف ممکن است با کاهش فشار فعالیت‌ها و مراقبت مناسب بهتر شوند. اگر درد ادامه پیدا کند، حرکت دست محدود شود یا علائم مرتب برگردند، باید علت دقیق بررسی شود.
3-برای تاندونیت دست چه پمادی خوب است؟
بعضی ژل‌های ضدالتهاب میتواند درد را کاهش دهد، اما انتخاب دارو به شرایط فرد و علت درد بستگی دارد. هیچ پمادی برای همه انواع تاندونیت مناسب نیست و مصرف آن جای تشخیص و اصلاح فعالیت‌های تحریک‌کننده را نمی‌گیرد.
4-آیا برای تاندونیت دست باید از مچ‌بند استفاده کرد؟
در برخی موارد، آتل یا مچ‌بند مناسب به کاهش فشار روی تاندون کمک می‌کند؛ اما نوع آن به محل درگیری بستگی دارد. برای تاندونیت شست، ممکن است آتلی لازم باشد که شست را نیز محدود کند. استفاده طولانی‌مدت یا انتخاب آتل نامناسب میتواند باعث خشکی شود.
5-آیا ماساژ برای تاندونیت دست مفید است؟
ماساژ شدید،دردناک و غیر حرفه‌ای روی تاندون تحریک شده توصیه نمی‌شود. درمان دستی، در صورت نیاز، باید با توجه به تشخیص فیزیوتراپیست و میزان حساسیت بافت انجام شود.
6-آیا فیزیوتراپی تاندونیت دست را درمان می‌کند؟
بله؛ فیزیوتراپی میتواند به کاهش درد، بهبود حرکت و بازگشت تدریجی قدرت کمک کند. انتخاب تمرین‌ها و روش‌های درمانی به نوع تاندون درگیر و مرحله مشکل بستگی دارد.
7-آیا تاندونیت دست راست و چپ درمان متفاوتی دارد؟
اصول کلی درمان یکسان است؛ اما تاندون درگیر، دست غالب، نوع فعالیت و علت درد تعیین می‌کند که چه برنامه‌ای برای هر فرد مناسب‌تر است.
8-آیا تاندونیت دست به جراحی نیاز دارد؟
بیشتر موارد تاندونیت با روش‌های غیر جراحی مدیریت می‌شود. جراحی فقط در شرایط خاص، بر اساس تشخیص و پس از بررسی گزینه‌های مناسب مطرح می‌شود.
