آرتروز آرنج یک بیماری مزمن و التهابی است که موجب تخریب تدریجی غضروف مفاصل آرنج میشود. این بیماری معمولاً به صورت تدریجی پیشرفت میکند و میتواند منجر به درد، سفتی و محدودیت حرکت مفاصل شود. علل آرتروز آرنج میتواند متنوع باشد، اما برخی از عوامل مهم شامل زخمهای مکرر در مفصل آرنج، فعالیتهای خرگوشکنانه یا تکراری، تغییرات سنی، بیماریهای التهابی مانند التهاب مفاصل روماتوئید و همچنین آسیبهای قدیمی یا آسیبهای احتمالی مربوط به ورزشهای خاص باشد.
آرتروز آرنج معمولاً با علایمی مانند درد، سفتی و محدودیت حرکت در مفصل آرنج همراه است. این بیماری میتواند تاثیرات جدی بر روی کیفیت زندگی فرد داشته باشد و منجر به محدودیت فعالیتهای روزمره شود. برای تشخیص آرتروز آرنج، پزشکان معمولاً از ابزارهای تصویربرداری مانند اشعهX و MRI استفاده میکنند تا میزان خرابی مفاصل را تشخیص دهند. درمان آرتروز آرنج ممکن است شامل داروها، فیزیوتراپی، تزریقات موضعی، جراحی یا انواع ترکیبی از این روشها باشد. همچنین تغییر در سبک زندگی و فعالیتهای ورزشی نیز میتواند به بهبود و کنترل علایم آرتروز آرنج کمک کند.
در ادامه به بررسی علل آرتروز آرنج می پردازیم؛ تا انتهای مقاله با کلینیک فیزوتراپی فانتوم همراه باشید.
علل آرتروز آرنج
شایعترین علت آرتروز آرنج، آسیب دیدگیِ مفاصل آرنج طی چندین سال است. این وضعیت باعث از بین رفتن غضروف میشود. غضروف لایه محافظی است که از مالیده شدن استخوان و مفاصل روی یکدیگر جلوگیری میکند.
علائم آرتروز آرنج
علائم آرتروز آرنج (Osteoarthritis of the elbow) ممکن است بهتدریج ظاهر شوند و بسته به شدت تخریب مفصل، از خفیف تا شدید متفاوت باشند. شایعترین علائم عبارتند از:
-
درد در آرنج
-
دردی که با حرکت تشدید میشود
-
درد مزمن یا گاهبهگاه
-
-
کاهش دامنه حرکت
-
سختی در خم و باز کردن کامل آرنج
-
گیر کردن مفصل (joint locking)
-
-
خشکی مفصل
-
بهویژه در صبح یا پس از بیحرکتی طولانی
-
-
تورم یا التهاب
-
ممکن است آرنج متورم یا گرم شود
-
-
صدای تقتق یا سایش هنگام حرکت مفصل
-
به دلیل ساییده شدن سطوح استخوانی
-
-
ضعف عضلانی یا کاهش قدرت بازو و ساعد
-
احساس بیثباتی در مفصل
چه زمانی برای درد آرنج به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر درد آرنج بیش از چند هفته ادامه دار باشد، یا اگر دامنه حرکتیتان بهطور محسوس کاهش یافته، باید به پزشک (ارتوپد یا روماتولوژیست) مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید: گیر افتادگی عصب اولنار چیست؟
چه عواملی بیشترین نقش را در ابتلا به آرتروز آرنج ایفا میکند؟
- جنسیت(شیوع استئوآرتریت در مردان و آرتروز روماتوئید در زنان بیشتر است)
- سبک زندگی فعال
- عوامل وراثتی
- کهولت سن
- آسیب به مفصل
- مشاغل با فعالیت فیزیکی زیاد
انواع آرتروز آرنج کدام است؟
انواع مختلفی از آرتروز شناخته شده اند که شایع ترین آنها در زیر آورده شده اند:
استئوآرتریت
استئوآرتریت یا بیماری تخریب مفاصل شایعترین نوع آرتروز بوده که افراد مسن را مبتلا میکند. این بیماری باعث میشود تا غضروف، بافت نرمی که نقش ضربهگیر را داشته و از انتهای دو استخوان مفصل مراقبت می کند، تخریب شده و در نتیجه حرکت استخوان ها بر روی یکدیگر با درد همراه شود.
آرتروز روماتوئید
یک بیماری خود ایمنی است که در طی آن سیستم ایمنی بدن به مفاصل، بافتها و اندامهای سالم حمله میکند. این بیماری میتواند موجب درد، گرفتگی، تورم، بدشکلی و مشکلات عملکردی در مفصل شود.
آرتروز پس از آسیب، پس از وقوع یک حادثه برای آرنج ایجاد میشود. این عارضه ممکن است چندین سال پس از وقوع آسیب هایی مانند شکستگی، پیچ خوردگی شدید و یا پارگی تاندون ها ایجاد شود.
آرتریت پسوریازیس
در برخی از افراد به دنبال بیماری پسوریازیس که نوعی اختلال پوستی است رخ می دهد.
تشخیص آرتروز آرنج
تشخیص آرتروز آرنج توسط پزشک معمولاً با بررسی علائم، معاینه فیزیکی و ابزارهای تصویربرداری انجام میشود. در ادامه مراحل تشخیص را توضیح میدهم:
🔍 مراحل تشخیص آرتروز آرنج:
1. شرح حال پزشکی (مصاحبه با بیمار)
پزشک از شما درباره موارد زیر سؤال خواهد کرد:
-
شدت و محل درد
-
مدت زمان درد
-
عوامل تشدیدکننده یا کاهشدهنده درد (مثل فعالیت یا استراحت)
-
سابقه آسیب به آرنج، کارهای تکراری یا ورزشهای خاص
-
سابقه خانوادگی آرتروز یا سایر بیماریهای مفصلی
2. معاینه فیزیکی آرنج
پزشک بررسی میکند:
-
دامنه حرکت مفصل آرنج
-
وجود صدا (کریپتوس) هنگام حرکت
-
تورم یا التهاب
-
حساسیت به لمس
-
ضعف عضلات اطراف آرنج
3. تصویربرداری پزشکی
🩻 رادیوگرافی (X-ray)
-
مهمترین ابزار تشخیص آرتروز است.
-
مواردی که در رادیوگرافی بررسی میشود:
-
کاهش فاصله مفصلی (نشانه تخریب غضروف)
-
خارهای استخوانی (استئوفیت)
-
تغییر شکل استخوانها
-
سفتی یا سختی استخوان زیر غضروف
-
🧪 MRI یا CT Scan (در صورت لزوم)
-
اگر پزشک شک به مشکلات دیگر مثل آسیب رباطها یا التهاب بافت نرم داشته باشد.
-
MRI بهتر از X-ray میتواند وضعیت بافتهای نرم و غضروف را نشان دهد.
4. آزمایشهای خونی (در موارد خاص)
-
برای رد کردن بیماریهای التهابی مانند آرتریت روماتوئید یا نقرس، در صورتی که پزشک به آنها مشکوک باشد.
درمان ساییدگی مفصل آرنج
روشهای درمانی آرتروز آرنج با دارو عبارتند از:
داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب
داروهای خوراکی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن میتوانند به کاهش درد و تورم آرنج کمک کنند.
کورتیکواستروئیدها
داروهای استروئیدی خوراکی مانند پردنیزلون میتوانند به کاهش التهاب بهبود دامنه حرکات آرنج کمک کنند.
تزریق استروئید
تزریق استروئید به درون مفصل به تسکین موقت علائم بیماری (مانند درد) و بهبود دامنه حرکات بیمار کمک میکند. خاطر نشان میکنیم که تزریق استروئید فقط به طور موقت باعث بهبود درد میشود و استفاده بلند مدت از آن باعث آسیب دیدن مفاصل میشود.
درباره فیزیوتراپی با برق بیشتر بخوانید
فیزیوتراپی آرنج
هدف از انجام فیزیوتراپی آرتروز در هنگام بروز استئوآرتریت بهبود قدرت عضلانی، تقویت تغذیه غضروف، کاهش التهاب، کاهش درد و جلوگیری از فشار بیشتر بر مفصل آسیب دیده است. برای کاهش علائم آرتروز ، فیزیوتراپ توصیه های ارگونومیکی را به فرد مبتلا می دهد و تمرینات تقویتی و اصلاحاتی را برای فعالیت های روزانه ارائه می دهد. با رعایت این نکات می توان سلامت مفاصل را به دست آورد. با توجه به تشخیص و توصیه کادر پزشکی می توان از سایر روش های درمانی برای بهبود آرتروز استفاده کرد. به عنوان مثال، به افراد توصیه می شود از آتل برای حمایت، محدود کردن دامنه حرکتی و قرار دادن مفصل در وضعیت استاندارد استفاده کنند. استفاده از ماساژ درمانی و گرما نیز برای کاهش درد مفاصل و عضلات آسیب دیده توصیه می شود.
فیزیوتراپی همچنین از روشهای مختلفی استفاده می کند. از جمله:
- لیزر درمانی(لیزر پر توان و لیزر کم توان)
- الکتروتراپی
- اولتراسوند تراپی
- مگنت تراپی
- ماساژ درمانی
- درمان دستی
فیزیوتراپیست پس از بررسی علامت ها می تواند برنامهی مناسبی برای درمان بیمار انتخاب کند. خدماتی مانند الکتروتراپی و اولتراسوند، تکار، لیزر پرتوان، طب سوزنی ،ماساژتراپی ،کامپرشن تراپی و منوال تراپی در تخصصی ترین فیزیوتراپی زنجان میتواند به کاهش درد و التهاب ناحیه کمک نموده، همچنین باعث افزایش سرعت ترمیم قسمت آسیب دیده شوند.
کلام آخر
بهطور کلی، آرتروز آرنج ممکن است در اثر ترکیبی از عوامل مکانیکی، التهابی و زمینهای ایجاد شود. آسیبهای مکرر، استفاده بیش از حد از مفصل در فعالیتهای شغلی یا ورزشی، و بیماریهایی مانند روماتیسم مفصلی از مهمترین علل بروز آن هستند. با آگاهی از این عوامل و رعایت نکات پیشگیرانه، میتوان خطر ابتلا یا پیشرفت آرتروز را کاهش داد. همچنین تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، در حفظ عملکرد مفصل و کیفیت زندگی بیمار نقش بسزایی دارد.